• 29/09/2014
  • 532

Hai con đường tăng năng suất lao động

Việt Nam chỉ có hai con đường để tăng năng suất lao động. Một là tăng hiệu quả của các ngành công nghiệp chính bằng cách áp dụng công nghệ mới, nâng cấp máy móc và đầu tư vào đào tạo kĩ năng và đào tạo nghề. Hai là chuyển dịch sang các hoạt động có giá trị gia tăng lớn hơn, năng suất lao động có thể tăng nhiều nhất thông qua con đường này.

P/v ông  Malte Luebker, chuyên gia cao cấp của ILO tại Châu Á – Thái Bình Dương

 

Khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN hình thành thì mối lo ngại đối với Việt Nam về việc làm là năng suất lao động. Tăng lương cũng liên quan đến năng suất lao động. Chỉ có hai con đường để tăng năng suất lao động, ông Malte Luebker, chuyên gia cao cấp của ILO nhấn mạnh như vậy.

 

Malte-Luebker-vietnamworks-hrisider

 

Năng suất lao động là tham số chỉ chất lượng lao động nên mang tính cạnh tranh trên thị trường lao động. Cách tính năng suất lao động của Việt Nam có khác với quan điểm của ILO không, thưa ông?

 

Năng suất lao động (NSLĐ) thường được định nghĩa là số lượng sản phẩm (GDP) được tạo ra trên một đơn vị người lao động làm việc (hoặc trên mỗi giờ lao động). Theo hướng dẫn về đo lường năng suất của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế Liên Hợp Quốc), NSLĐ dựa trên giá trị gia tăng là thông số phổ biến nhất để tính toán NSLĐ. Để tính được NSLĐ tổng, ILO sử dụng số liệu có thể so sánh được trên bình diện quốc tế lấy từ các Chỉ số Phát triển Thế giới (WDI) của Ngân hàng Thế giới (để tính GDP theo sức mua tương đương PPP$) ) và Mô hình Kinh tế lượng về Xu hướng của ILO (để tính tổng số việc làm). Nhiều nước sử dụng cách tính này và Việt Nam cũng vậy. Khi phân tích các thị trường lao động, chỉ số này thường được ưa chuộng hơn chỉ số về GDP trên đầu người (GDP trên đầu người được tính bằng tổng GDP chia cho tổng dân số, bao gồm cả trẻ em và người hưởng lương hưu). NSLĐ là một thông số quan trọng làm cơ sở để xác định mức lương. Báo cáo mới đây của ILO/ADB về Cộng đồng Kinh tế ASEAN (ACE) cho thấy, những quốc gia có NSLĐ cao thường có mức lương cao hơn.

 

Với cách tính như vậy thì đó là NSLĐ của một quốc gia và có thể phản ánh cơ cấu kinh tế của một quốc gia hay không hoặc là phản ánh khả năng của chính người lao động tại quốc gia đó hay không?

 

Hiểu ở một cấp độ rộng hơn thì NSLĐ là một hàm số phản ánh cơ cấu kinh tế của một quốc gia. Báo cáo của ILO/ADB gần đây đa cho thấy năng suất trong ngành chế tạo và các dịch vụ cao cấp cao hơn rất nhiều so với ngành nông nghiệp. Ở Campuchia, Lào và Việt Nam vẫn còn một bộ phận lớn lực lượng lao động làm việc trong ngành nông nghiệp, vậy nên có thể có NSLĐ chung thấp hơn. Singapore có thể có mức NSLĐ cao hơn, bởi kinh tế chủ yếu dựa vào ngành chế tạo và các dịch vụ cao cấp như tài chính và bảo hiểm. Tương tự, những quốc gia có nhiều lao động làm việc trong nền kinh tế phi chính thức có thể có NSLĐ chung thấp. 

 

Với cách tính như tôi nói ở trên thì hầu như nó không thể phản ánh mức độ chuyên cần và khả năng của người lao động của quốc gia đó. NSLĐ tổng cũng không cho thấy được sự khác nhau về NSLĐ giữa các ngành, nghề và đặc biệt là các nhóm doanh nghiệp. NSLĐ của một quốc gia trước hết phụ thuộc vào mức độ hiệu quả sử dụng lao động kết hợp với các yếu tố sản xuất khác như máy móc và công nghệ, và lượng máy móc và công nghệ mà một người lao động của quốc gia đó được sử dụng. Bởi vậy nếu từ các thống kê về NSLĐ mà kết luận người lao động ở Malaysia hoặc Singapore có thể tạo ra một sản phẩm cụ thể nào đó nhanh hơn người lao động ở Việt Nam là không đúng.

 

Có 3 yếu tố ảnh hưởng đến NSLĐ đó là mật độ vốn trên một đơn vị lao động, chất lượng lao động, năng suất yếu tố tổng hợp. Vậy làm thế nào để tăng NSLĐ ở Việt Nam và liệu AEC hình thành có tác dụng làm tăng NSLĐ không?

 

Theo tôi, đối với Việt Nam chỉ có hai con đường để tăng NSLĐ. Một là tăng hiệu quả của các ngành công nghiệp chính bằng cách áp dụng công nghệ mới, nâng cấp máy móc và đầu tư vào đào tạo kĩ năng và đào tạo nghề. Hai là chuyển dịch sang các hoạt động có giá trị gia tăng lớn hơn, NSLĐ có thể tăng nhiều nhất thông qua con đường này. Bởi vậy, các quốc gia cần chuyển dịch từ nông nghiệp và các ngành dịch vụ cấp thấp sang các ngành chế tạo và các ngành dịch vụ cao cấp. Để làm được điều này, các chính phủ cần cung cấp cơ sở hạ tầng có chất lượng, hệ thống giáo dục và phát triển kĩ năng tốt, và các doanh nghiệp cần có khả năng đầu tư và nắm bắt cơ hội. Theo báo cáo gần đây của ILO/ADB, Cộng đồng Kinh tế ASEAN tạo ra tiềm năng lớn để các nước có thể chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ các ngành có năng suất lao động thấp sang các ngành có NSLĐ cao.

 

Với lợi thế lực lượng lao động có trình độ giáo dục và kĩ năng vững chắc về đọc viết và tính toán, Việt Nam có thể là một trong những quốc gia có thể được hưởng lợi nhiều từ quá trình này. Nếu Việt Nam tiếp tục cải thiện chất lượng giáo dục và đào tạo, đặc biệt là ở cấp phổ thông trung học và cải thiện chất lượng của các cơ sở đào tạo nghề, Việt Nam sẽ nắm bắt được những cơ hội này. Ngoài ra, Việt Nam cũng nên đầu tư nhiều hơn vào cơ sở hạ tầng nông thôn.

 

Theo Lý Hà – Thời Báo Kinh Tế Việt Nam.

Tags:
Đánh dấu yêu thích

CHO NGƯỜI TÌM VIỆC

HR Insider là cổng thông tin sự nghiệp - nhân sự do VietnamWorks vận hành nhằm giúp người đi làm, người tìm việc và nhà tuyển dụng đạt được ước mơ của mình.

Lên đầu trang